Charlotte Labee

Omgaan met een overprikkeld brein: 10 tips

Ben jij vaak vermoeid? Overweldigd? Heb je last van onverklaarbare klachten? Heb je steeds het gevoel zoveel te moeten en dat je geen tijd hebt om adem te halen? Dan is de kans groot dat jouw brein overprikkeld is.

Maar hoe ga je daarmee om? En nog belangrijker: hoe voorkom je het in de toekomst?

Wat is een overprikkeld brein?

Op het moment dat je brein overprikkeld raakt, kan het interne en externe prikkels niet goed meer verwerken. Met prikkels wordt iedere vorm van informatie die in je hersenen binnenkomt bedoeld. Dit kunnen zintuiglijke prikkels zijn, zoals geuren en geluiden, maar ook mentale prikkels, zoals emoties en gedachten. Je kunt daarom drie vormen van overprikkeling ervaren: zintuiglijke overprikkeling, cognitieve overprikkeling en emotionele overprikkeling.

Het breinfilter

Overprikkeling in het brein heeft alles te maken met ons breinfilter, ook wel de central executive. Het breinfilter zorgt ervoor dat we alle prikkels die we dagelijks binnenkrijgen niet bewust hoeven te verwerken. Het selecteert welke prikkels op dat moment belangrijk zijn en dus doorgelaten worden naar je bewuste en intelligente breinsysteem. Alle andere prikkels worden naar je onderbewuste doorgestuurd en daar opgeslagen.

Denk bijvoorbeeld aan een druk feestje: als je daar met iemand in gesprek bent, hoor je alleen de stem van je gesprekspartner. Alle andere gesprekken worden als geroezemoes naar de achtergrond gefilterd, want die zijn op dat moment niet relevant. Dat alles doet jouw breinfilter.

De figuurlijke dikte van jouw breinfilter, en dus hoe goed het zijn werk kan doen, hangt af van hoe lekker jij in je vel zit. Wanneer er bepaalde dingen niet goed gaan, neemt de dikte van het breinfilter af.  Wat er dan gebeurt, is dat het breinfilter niet goed meer onderscheid kan maken tussen relevante en irrelevante prikkels.  Er wordt dan te veel doorgelaten naar je bewuste breinsysteem, waardoor dit systeem een overload aan informatie binnenkrijgt. En dan ben je dus overprikkeld.

Overprikkeling verminderen en voorkomen

Chronische overprikkeling van het brein verhelp je door de fysieke, emotionele, energetische en spirituele verbinding met jezelf terug te vinden. Hoe je dat doet, leg ik hieronder aan je uit.

  1. Afleidingen minimaliseren

Door afleidingen te minimaliseren verminderen we niet alleen het aantal prikkels voor ons brein, maar geven we ons brein ook de kans om echt te ontspannen en prikkels te verwerken. Dit kun je doen door een paar momenten per dag echt niets te doen, en dus ook niet je telefoon te pakken. Staar in de trein uit het raam, neem ieder uur vijf minuten pauze om even te niksen (of bijvoorbeeld met aandacht een kop thee te drinken), wandel dagelijks in de natuur. Technologie is de grootste afleiding van allemaal door de constante stroom van informatie die ons brein bereikt. Door dit te beperken doe je je brein een groot plezier.

  1. Mediteren

Mediteren heeft eindeloos veel voordelen. In het kort is het belangrijk om te weten dat je je door middel van meditatie compleet op jezelf richt, en jouw interne processen. Hierdoor vallen externe factoren naar de achtergrond en krijgt jouw brein de mogelijkheid om echt goed op te ruimen, wat ontzettend veel gezondheidsvoordelen heeft. In het geval van een overprikkeld brein kan je brein door meditatie niet alleen herstellen van overprikkeling, maar ook toekomstige prikkels beter verwerken.

  1. Informatie-overload beperken

Tegenwoordig raken we overprikkeld door de enorme hoeveelheid informatie die we de hele dag binnenkrijgen, voornamelijk door het internet. Je kunt deze stroom aan informatie zelf beperken door:

– Minder of geen nieuws meer te volgen;

– Alleen artikelen te lezen die passen bij hoe jij in het leven staat;

– Social mediagebruik te beperken tot maximaal 1 uur per dag;

– Tijdsblokken per dag in te plannen waarop je je telefoon weglegt;

– Mensen te ontvolgen die voor jou geen meerwaarde bieden;

– Momenten van echte rust in te plannen, in plaats van afleiding.

  1. Richten op je ademhaling

Onze ademhaling is sterk verbonden met onze emoties, gedachten en gevoelens. Een verkeerde ademhaling zorgt ervoor dat we ons gestrest en gejaagd voelen, terwijl een juiste ademhaling juist voor meer ontspanning en verbinding zorgt. Door je op je ademhaling te richten, leef je automatisch meer in het hier en nu zonder afleidingen.

Je ademhaling kalmeren doe je zo:

  • Adem langer uit dan in;
  • Volg je ademhaling, je zal zien dat je vanzelf langzamer gaat ademhalen;
  • Adem in naar je buik;
  • Beeld je in dat de lucht die je inademt, positieve energie geeft;
  • Neem een pauze na iedere uitademing;
  • Ben je bewust van dat je je ademhaling zelf kunt controleren.
  1. De natuur in

Het is wetenschappelijk bewezen dat het zien van natuur direct een positieve invloed heeft in ons brein: we maken meer gelukshormonen aan en voelen minder stress. De natuur heeft dus letterlijk een genezend effect.

  1. Hartcoherentie verhogen

De hartcoherentie staat voor de connectie van het hartritme met de andere ritmes in jouw lichaam, zoals de ademhaling. Hoe meer deze op een lijn liggen, hoe meer balans er ontstaat en hoe beter het hart en de hersenen met elkaar kunnen communiceren.

Een sterke hartcoherentie zorgt voor:

– Een beter concentratievermogen

– Verminderde disbalans zoals stress en slaapproblemen

– Een algeheel beter welzijn

De hartcoherentie verhoog je door ademhalingsoefeningen en het oproepen van positieve gevoelens en emoties, bijvoorbeeld door middel van affirmaties of visualisaties.

  1. Meer spiritualiteit in je leven brengen

Voor sommige mensen heeft spiritualiteit een slecht imago. Ze vinden het zweverig of gek. Voor mij is spiritualiteit vooral heel bewust omgaan met je processen. Het in het hier-en-nu aanwezig zijn, openstaan voor de wereld en jouw omgeving. Om meer te ervaren dan wat zich in je directe blikveld bevindt. Door middel van spiritualiteit ontstaat er meer ruimte voor liefde, persoonlijke ontwikkeling en verbondenheid. Kijk wat hierin goed voor jou werkt. Zo kun je op een aantal simpele manieren meer spiritualiteit in je leven brengen:

  1. Meditatie
  2. Dankbaarheid
  3. Wandelen in de natuur
  4. Yoga
  5. Ademhaling
  6. Connectie met de natuur

 

  1. Nervus vagus stimuleren

De nervus vagus is de grootste zenuw van ons lichaam en loopt van de darmen naar het brein. De twee organen communiceren via de nervus vagus met elkaar. De nervus vagus is verbonden aan het parasympatische zenuwstelsel, het systeem dat ons lichaam in een staat van rust en ontspanning brengt.

Daar tegenover staat het sympathische zenuwstelsel, die ons lichaam in tijden van stress in een vecht-vluchtreactie brengt. Wanneer de nervus vagus niet voldoende gestimuleerd wordt, wordt het parasympatische zenuwstelsel niet genoeg geactiveerd en bevinden we ons constant in een staat van stress.

En dat stimuleren, hoe doe je dat dan? Er zijn een aantal dingen die goed werken:

  • Neuriën
  • Gorgelen
  • Bewegen
  • Mediteren
  • Lachen met geliefden
  • Koud douchen of koud water in je gezicht gooien
  1. Nieuwsgierig en open zijn

Wanneer we nieuwsgierig zijn, activeren we de orbitofrontale cortex, het breingedeelte dat wordt gelinkt met beloningswaarden en beloninggericht leren. Hier richt ons brein zich op dingen die goed voelen en goed zijn, in plaats van dingen die niet goed voor ons zijn. Door je nieuwsgierig op te stellen, met name naar jezelf, kom je erachter wat voor jou belangrijk is in het leven. Hoe beter jij dit weet, hoe beter jij kunt leven zoals goed voor jou is. Vragen die je jezelf kunt stellen zijn bijvoorbeeld:

  1. Wie ben ik?
  2. Waar sta ik voor in het leven?
  3. Waar komen mijn gedachten vandaan?
  4. Waarom voel ik me hoe ik me voel?
  1. Sociaal zijn

Het klinkt tegenstrijdig. Worden we niet juist overprikkeld van sociale verplichtingen? Ja, dat kan. Maar dat betekent niet dat constant alleen zijn de oplossing is. Evolutionair gezien voelen we ons veiliger in groepen, en dus als we connectie met anderen hebben. Toen moest je immers beschermd worden voor de grote, boze buitenwereld.

Ook nu reageert ons brein nog op connecties met anderen door een gevoel van veiligheid op te roepen. Dit vermindert stress en maakt je weerbaarder voor prikkels uit de buitenwereld. Het is wetenschappelijk bewezen dat mensen die een hechte sociale cirkel hebben niet alleen mentaal, maar ook fysiek gezonder zijn. Belangrijk om overprikkeling te voorkomen is dus om onderscheid te maken tussen sociale connecties waar je van oplaad, en connecties die je energie kosten en dus overprikkelen.

Me-time nemen: wat is het, en waarom is het zo belangrijk?

Me-time nemen: het klinkt voor velen als een onbereikbare droom. Drukte met werk, het gezin en dagelijkse beslommeringen zorgt ervoor dat

6 gouden tips voor een ontspannen ochtendroutine tegen stress

Overprikkeld en gestrest, dat zijn we in onze huidige maatschappij helaas maar al te vaak. Maar klachten als hersenmist, vermoeidheid, verminderde

Zó overprikkeld is ons brein, blijkt uit onderzoek

Ik was benieuwd hoe het nu écht met onze breinen gesteld staat, en vroeg jullie om de Overprikkeld Brein-test in te

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg het e-book 'Top 10 Brain Foods' cadeau!

Ontvang wekelijks tips & tricks over het vergroten van je breinkennis voor een brein in balans!