Charlotte Labee

Waarom hebben vrouwen vaker een depressie?

Depressie is een aandoening die geen onderscheid maakt tussen leeftijden en bevolkingsgroepen. Vaak wordt daarom gedacht dat de oorzaken en symptomen bij mannen en vrouwen hetzelfde zijn. In werkelijkheid komt depressiviteit bij vrouwen bijna twee keer zoveel voor als bij mannen. Hieronder bespreek ik 5 biologische en breingerelateerde oorzaken die hier in verschillende levensfases aan kunnen bijdragen:

 

1). Pubertijd

De pubertijd kenmerkt zich door grote hormonale veranderingen. Verantwoordelijk hiervoor is de hypothalamus, een klein hersengebied dat onderdeel vormt van het limbische systeem. Het brein van jongens maakt in deze periode vooral meer testosteron aan, terwijl bij meisjes een grote hoeveelheid oestrogeen vrijkomt. Deze hormonale veranderingen kunnen niet alleen leiden tot tijdelijke gedragsverandering of stemmingswisselingen, maar vergroten ook de kans op het ontstaan van een depressie.

Naast veranderingen in de hersenen, spelen ook psychologische en sociaal-emotionele factoren een rol bij het ontstaan van depressiviteit in de pubertijd. Ontluikende seksualiteit, conflicten met ouders en toenemende druk om op school en in de maatschappij te presteren kunnen leiden tot innerlijke disbalans. Na de pubertijd liggen de depressiecijfers bij vrouwen hoger dan bij mannen. Wetenschappers verklaren dit doordat meisjes gemiddeld vroeger puberen dan jongens en hierdoor op jongere leeftijd kwetsbaar zijn voor depressiviteit.

 

2). Premenstrueel syndroom

Ongeveer 5% van de vrouwen heeft last van het premenstrueel syndroom (PMS). In de vruchtbare periode voor de ongesteldheid treden hierbij diverse geestelijke en lichamelijke klachten op. Denk aan een opgeblazen gevoel, het vasthouden van vocht, vermoeidheid, prikkelbaarheid, stemmingswisselingen en soms zelfs angsten. Voor sommige vrouwen gaan de klachten echter nog verder. In dat geval wordt er gesproken van een premenstruele dysfore stoornis (PMDD).

PMDD is een hormoongerelateerde aandoening die zich kan kenmerken door extreme stemmingswisselingen, gevoelens van wanhoop en ernstige depressieve perioden. De depressie zou met name veroorzaakt worden door een verstoorde werking van neurotransmitters zoals serotonine als gevolg van abrupte veranderingen in oestrogeen, progesteron en andere hormonen. Ook persoonlijkheidskenmerken en levenservaringen spelen volgens wetenschappers een rol.

 

3). Zwangerschap

Zwangerschap ligt aan de basis van extreme hormonale veranderingen, die door het brein worden aangestuurd en de stemming ingrijpend kunnen beïnvloeden. Niet elke vrouw zit in deze periode dan ook op de welbekende roze wolk. Maar liefst 10% tot 20% van de vrouwen ervaart tijdens de zwangerschap depressieve gevoelens, die kunnen uitmonden in een prenatale depressie.

Een prenatale depressie brengt klachten met zich mee zoals huilbuien, gepieker, slecht slapen, schuldgevoelens, neerslachtige gevoelens, lusteloosheid en soms zelfs suïcidale gedachten. Risicofactoren die de kans op een prenatale depressie vergroten zijn stress, relatieproblemen, gebrek aan sociale ondersteuning, een ongewenste zwangerschap of eerdere ervaringen met depressie.

 

4). Postpartum depressie

Een depressie na de zwangerschap staat ook wel bekend als een postpartum depressie en is de meest voorkomende aandoening bij nieuwe moeders. Maar liefst 23.000 vrouwen in Nederland krijgen ieder jaar met deze vorm van depressiviteit te maken. In de volksmond wordt ook wel gesproken van postnatale depressie, maar deze verwoording is medisch gezien niet juist.

Een postpartum depressie gaat verder dan de welbekende kraamtranen of baby blues. Niet alleen kan er sprake zijn van stemmingswisselingen en negatieve gedachten, maar ook veelvoorkomend zijn intense somberheid, gebrek aan eetlust en moeite met het nemen van beslissingen. Meestal gaan de klachten binnen enkele weken over, maar sommige vrouwen blijven maandenlang last houden.

5). (Peri)menopauze

De perimenopauze is de periode in de overgang waarbij de vrouw van een vruchtbare naar een onvruchtbare periode overgaat. De menopauze markeert het einde van deze periode in de vorm van de laatste menstruatie, die gemiddeld plaatsvindt rondom het 51e levensjaar. De perimenopauze duurt gemiddeld 3 tot 10 jaar en kan naast de bekende verschijnselen zoals opvliegers en een droge huid tevens depressieve klachten met zich meebrengen.

Ook de postmenopauze (de periode na de laatste ongesteldheid) en een vervroegde menopauze (1 op de 100 vrouwen komt vóór hun 40e in de overgang) vergroten het risico op een depressie. Dit komt omdat het oestrogeenniveau onder invloed van het brein in deze specifieke situaties aanzienlijk lager komt te liggen. Depressie rondom de menopauze kan maanden tot wel jaren duren, waardoor een goede behandeling en levensstijlveranderingen noodzakelijk zijn.

 

Meer informatie

Meer weten over hormonale klachten rondom levensfasen zoals de overgang? De Brain Balance Boost ‘Je Brein en Hormonen’ geeft inzicht in hormonen en hoe je deze weer in balans kunt krijgen. Meer lezen over deze 2-daagse training of je direct inschrijven kan hier.

NIEUW: Bestel nu!

In welke voeding zit veel histamine?

Opgezwollen slijmvliezen, pijnlijke gewrichten, verwijde bloedvaten, hartkloppingen, slaapproblemen, jeuk, huiduitslag en benauwdheid. Het zijn veelvoorkomende klachten, waarvan slechts weinig mensen weten

Supplementen in de overgang: nut of noodzaak?

De meeste vrouwen komen rond hun 50e levensjaar in de overgang. De menopauze markeert het moment van de laatste menstruatie, waarbij

Wat doet een hersenschudding met het brein?

Circa 50.000 mensen belanden jaarlijks met een hersenschudding op de spoedeisende hulp. De oorzaken zijn divers; van een val van de

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg het e-book 'Top 10 Brain Foods' cadeau!

Ontvang wekelijks tips & tricks over het vergroten van je breinkennis voor een brein in balans!