Charlotte Labee

Wat doet een hersenschudding met het brein?

Circa 50.000 mensen belanden jaarlijks met een hersenschudding op de spoedeisende hulp. De oorzaken zijn divers; van een val van de trap tot een auto-ongeluk en van een vechtpartij tot een botsing tijdens het sporten. Maar hoe zit het eigenlijk met de gevolgen? In dit artikel vertel ik je voor welke breinschade een hersenschudding kan zorgen en geef ik je tips om de kans op deze schade te verkleinen.

 

Wat is een hersenschudding?

Een hersenschudding is vaak het gevolg van een relatief harde val, stoot of klap op het hoofd. De hersenen – die boterzacht en hierdoor kwetsbaar zijn – kunnen hierbij tegen een van de harde richels aan de binnenkant van de schedel botsen. Vervolgens kunnen ze weer terug worden geslingerd, waardoor er ook schade ontstaat aan de tegenovergestelde kant van het punt van impact.

Een voorbeeld: bij een klap op het voorhoofd wordt in eerste instantie de prefrontale cortex getroffen, maar hierna mogelijk ook de occipitaalkwab aan de achterkant van de schedel. Dit mechanisme staat ook wel bekend als een contrecoup injury. In plaats van een hersenschudding kan dit zelfs resulteren in een hersenkneuzing.

 

Het verschil tussen een hersenschudding en hersenkneuzing

Een hersenschudding valt medisch gezien in de categorie van licht traumatisch hersenletsel. Zonder bewustzijnsverlies en met een geheugenverlies van maximaal 10 minuten wordt er gesproken van een lichte hersenschudding. Bij bewustzijnsverlies van enkele minuten en geheugenverlies van maximaal 24 uur is er sprake van een zogeheten milde hersenschudding.

Licht traumatisch hersenletsel in de vorm van een lichte of milde hersenschudding levert in veel gevallen geen blijvende schade op. Wel kan een volledig herstel ervan weken tot maanden in beslag nemen en genezen de klachten soms nooit helemaal.

Bij langer bewustzijnsverlies en/of een (kleine) bloeding in de hersenen wordt gesproken van een hersenkneuzing. Een hersenkneuzing valt in de categorie van middelzwaar tot ernstig traumatisch hersenletsel en levert in veel gevallen helaas blijvende schade op.

 

De gevolgen van hersenschade

De schade van een hersenschudding of hersenkneuzing valt onder te verdelen in primaire en secundaire schade. Primaire schade is de directe schade door de impact van een val, stoot of klap. Denk hierbij naast schade aan neuronen (hersencellen) ook aan scheuringen van axonen (de uitlopers van neuronen) en beschadiging van de bloedvaten die het brein van zuurstof voorzien. In sommige gevallen kunnen hierbij bloedingen optreden.

Secundaire schade is de hersenschade die zich minuten, dagen, weken, maanden of zelfs jaren na een hersenschudding kan ontwikkelen. Zo kan schade aan neuronen of axonen op langere termijn zorgen voor chronische laaggradige ontsteking in de hersenen. Dit komt omdat microglia cellen in het brein met behulp van ontstekingsbevorderende stofjes zoals cytokines en immuuncellen zoals macrofagen alsmaar blijven proberen om de hersenschade te genezen.

 

Wat zijn de symptomen van een hersenschudding?

De symptomen van een hersenschudding zijn dan ook diverser van aard dan vaak wordt gedacht. Doorgaans wordt vooral gesproken over bewusteloosheid, geheugenverlies, hoofdpijn, vermoeidheid, misselijkheid, hersenmist en verwardheid. Minder bekend zijn andere klachten, omdat hierbij zelden een verband wordt gelegd met een hersenschudding die weken, maanden of jaren eerder plaatsvond.

Toch kan een ontsteking in de hersenen als gevolg van een hersenschudding bijvoorbeeld leiden tot chronische depressie. Medicatie zoals antidepressiva biedt in dat geval geen soelaas. Ook wordt er in de wetenschap een verband gelegd tussen hersenschudding en darmklachten zoals het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS). Dit kan komen door beschadiging van de nervus vagus, waardoor ook de communicatie tussen de hersenen en organen verstoord raakt (dysautonomie).

 

Do’s en don’ts om hersenschade te voorkomen

Wat kun je nu doen om de kans op hersenschade door een hersenschudding zoveel mogelijk te verminderen? Hieronder de belangrijkste do’s en don’ts op een rijtje:

Do’s:

 

Don’ts:

  • Vermijd stress en overprikkeling
  • Vermijd schermen zoals je telefoon, tablet en televisie
  • Drink geen alcohol (dit vertraagt het herstel)
  • Neem geen aspirine (dit verdunt het bloed)

 

De gevolgen van een hersenschudding zijn voor iedereen verschillend. Dit hangt bijvoorbeeld af van de hersengebieden die getroffen zijn en hoe het lichaam reageert met een ontstekingsreactie. Met de bovenstaande tips verklein je in elk geval de kans op hersenschade en vergroot je de kans op een voorspoedig herstel.

NIEUW: Bestel nu!

In welke voeding zit veel histamine?

Opgezwollen slijmvliezen, pijnlijke gewrichten, verwijde bloedvaten, hartkloppingen, slaapproblemen, jeuk, huiduitslag en benauwdheid. Het zijn veelvoorkomende klachten, waarvan slechts weinig mensen weten

Supplementen in de overgang: nut of noodzaak?

De meeste vrouwen komen rond hun 50e levensjaar in de overgang. De menopauze markeert het moment van de laatste menstruatie, waarbij

Wat doet een hersenschudding met het brein?

Circa 50.000 mensen belanden jaarlijks met een hersenschudding op de spoedeisende hulp. De oorzaken zijn divers; van een val van de

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg het e-book 'Top 10 Brain Foods' cadeau!

Ontvang wekelijks tips & tricks over het vergroten van je breinkennis voor een brein in balans!