Charlotte Labee

Wat doet spiritualiteit met je brein?

Spiritualiteit: de een zweert erbij, de ander vindt zichzelf er te nuchter voor. Zit jij in het tweede kamp? Dan onderdruk je wellicht onbewust iets in jezelf dat voor je voorouders tienduizenden jaren lang een vanzelfsprekend onderdeel was van het dagelijks bestaan. Want, zo zeggen neurowetenschappers: spiritualiteit zit in ons allemaal – namelijk in ons eigen brein.

Waar zit spiritualiteit in het brein?

De neurowetenschap heeft het aangeboren menselijk vermogen tot spiritualiteit weten te herleiden tot een klein gebied in het reptielenbrein: de periaqueductale grijs. In een onderzoek rapporteerden patiënten na hersenoperaties rond dit gebied bovengemiddeld vaak een toegenomen of juist afgenomen mate van spiritueel besef.

Wat er in de periaqueductale grijs gebeurt, heeft invloed op de wijze waarop je spiritualiteit ervaart en wellicht ook op de mate waarin je hiervoor ontvankelijk bent. Naast spirituele ervaringen is dit hersengebied betrokken bij fundamentele menselijke sensaties en behoeften zoals pijn, angst en seksualiteit, wat iets zegt over de essentiële rol van dit schakelcentrum in je brein.

Wat doet spiritualiteit met het brein?

Daar waar de periaqueductale grijs nodig is voor spiritualiteit, zijn andere hersengebieden betrokken bij het daadwerkelijk ervaren hiervan. Alleen al de gedachte aan eerder meegemaakt spirituele momenten, zorgt voor een verhoogde activiteit in de pariëtale kwabben en een verlaagde activiteit in de linker inferieure parietaalkwab, mediale thalamus en nucleus caudatus.

De pariëtale kwabben zijn verantwoordelijk voor het houden van focus, terwijl de genoemde minder actieve hersengebieden betrokken zijn bij zaken zoals het ervaren van zelfbewustzijn, emoties en zintuiglijke informatie. Dit kan volgens wetenschappers verklaren waarom het tijdens een spirituele ervaring kan voelen alsof je buiten je eigen lichaam treedt en de materiële werkelijkheid overstijgt.

Spiritualiteit en dopamine

Het stimuleren of juist remmen van de activiteit van bepaalde hersengebieden en zenuwcellen daarin gebeurt in het brein met behulp van boodschappersstofjes die wetenschappers neurotransmitters noemen. Spirituele ervaringen zetten in de hersenen een kettingreactie van dit soort stofjes in gang, die een sterke invloed hebben op jouw gevoelens, gedachten en gedrag.

Een belangrijke neurotransmitter die vrijkomt tijdens het beleven van een spirituele ervaring is bijvoorbeeld dopamine. Dit bekende stofje is onder meer betrokken bij gevoelens van geluk, beloning en motivatie. Niet toevallig wijst onderzoek uit dat mensen die spiritueel actief zijn vaker positief in het leven staan en ook vaker intense geluksmomenten ervaren dan anderen.

Spiritualiteit en mentale ziekten

Uit onderzoek blijkt dat spirituele ervaringen en een mentale aandoening zoals depressie vergelijkbare gebieden activeren in het brein, maar dan met een compleet tegenovergesteld effect. Daar waar een depressie een hersengebied zoals de prefrontale cortex verzwakt en dunner maakt, versterken spirituele ervaringen juist de functie van dit breingebied.

De prefrontale cortex is verantwoordelijk voor vele essentiële functies in een goede mentale gezondheidstoestand, waaronder zicht op de langetermijngevolgen van je eigen gedrag en het vermogen om dit aan te passen. Een levensstijl met spirituele kenmerken kan daarom bescherming bieden tegen niet alleen depressie, maar bijvoorbeeld ook tegen verslavingen of het herstel daarvan.

Wat spiritualiteit nog meer voor het brein doet

Doordat het menselijk brein op de evolutionaire tijdlijn tienduizenden of zelfs honderdduizenden jaren lang is ontwikkeld met spiritualiteit, kan het ontplooien van je aangeboren spirituele vermogen verrassend veel voordelen bieden in de dagelijkse praktijk. Zo blijkt uit onderzoek dat spiritualiteit kan bijdragen aan meer creativiteit, doorzettingsvermogen en voldoening in het leven.

Ook hebben spirituele mensen vaker een lagere activiteit in hersengebieden verantwoordelijk voor stress en een hogere activiteit in delen van het brein verantwoordelijk voor sociaal contact met anderen. Dit wordt geassocieerd met meer veerkracht, optimisme en sociale vaardigheden. Spiritualiteit kan daarom een waardevolle aanvulling vormen op een Brain Balance-levensstijl.

 

NIEUW: Bestel nu!

In welke voeding zit veel histamine?

Opgezwollen slijmvliezen, pijnlijke gewrichten, verwijde bloedvaten, hartkloppingen, slaapproblemen, jeuk, huiduitslag en benauwdheid. Het zijn veelvoorkomende klachten, waarvan slechts weinig mensen weten

Supplementen in de overgang: nut of noodzaak?

De meeste vrouwen komen rond hun 50e levensjaar in de overgang. De menopauze markeert het moment van de laatste menstruatie, waarbij

Wat doet een hersenschudding met het brein?

Circa 50.000 mensen belanden jaarlijks met een hersenschudding op de spoedeisende hulp. De oorzaken zijn divers; van een val van de

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg het e-book 'Top 10 Brain Foods' cadeau!

Ontvang wekelijks tips & tricks over het vergroten van je breinkennis voor een brein in balans!